Podwójne opodatkowanie – kiedy powstaje i jak legalnie uniknąć płacenia dwóch podatków?

Podwójne opodatkowanie dotyczy wielu osób pracujących lub inwestujących za granicą. Można go jednak skutecznie uniknąć dzięki zastosowaniu przepisów odpowiednich umów zawieranych pomiędzy poszczególnymi krajami oraz właściwemu rozliczeniu dochodów. Kiedy faktycznie dochodzi do podwójnego opodatkowania i jakie metody rozliczeń pozwalają je ograniczyć lub wyeliminować? Co się dzieje, kiedy Polska nie ma podpisanej umowy z danym krajem? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

Czym jest zasada podwójnego opodatkowania?

Podwójne opodatkowanie to sytuacja, w której ten sam dochód, majątek lub zysk mogą zostać opodatkowane w więcej niż jednym państwie lub u różnych podmiotów w tym samym państwie. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy:

  • dwa kraje jednocześnie uznają, że mają prawo do opodatkowania tego samego podatnika lub tego samego źródła dochodu
  • ten sam podatnik płaci podatek dwa razy od tego samego źródła przychodu, 
  • brak lub nieprawidłowe zastosowanie umowy międzynarodowej prowadzi do nakładania się podatków. 

Jaka jest różnica między podwójnym opodatkowaniem krajowym i międzynarodowym?

Podwójne opodatkowanie krajowe dotyczy sytuacji wewnątrz jednego systemu podatkowego. Występuje wtedy, gdy ten sam dochód jest opodatkowany na dwóch różnych etapach lub u różnych podmiotów w tym samym państwie. Dobrym przykładem podwójnego opodatkowania w Polsce jest zysk spółki, który najpierw podlega opodatkowaniu podatkiem CIT na poziomie spółki, a następnie – przy wypłacie dywidendy – jest ponownie opodatkowany u wspólnika podatkiem PIT.

Natomiast podwójne opodatkowanie międzynarodowe pojawia się, gdy dwa różne państwa jednocześnie roszczą sobie prawo do opodatkowania tego samego dochodu. Najczęściej dotyczy to osób pracujących za granicą, przedsiębiorców prowadzących działalność w kilku krajach lub inwestorów uzyskujących dochody z zagranicznych źródeł.

Przeczytaj również: Faktura z USA. Jak ją zaksięgować? Jak wystawić fakturę dla klienta z USA?

Jakie są cechy podwójnego opodatkowania? Można tu wymienić przede wszystkim:

  • opodatkowanie dotyczy tego samego dochodu, majątku lub zysku,
  • zaangażowane są co najmniej dwa systemy podatkowe (najczęściej dwa państwa),
  • dochodzi do sytuacji, w której oba państwa uznają się za właściwe do opodatkowania tego samego źródła dochodu, 
  • jego skutki są ograniczane przez umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz odpowiednie metody rozliczeń podatkowych.

opodatkowanie w Polsce

Kiedy płaci się podwójny podatek?

Podwójny podatek pojawia się wtedy, gdy systemy podatkowe dwóch państw nakładają się na siebie, a podatnik nie może skorzystać z mechanizmów, które zwyczajowo eliminują ten problem. W takiej sytuacji ten sam dochód zostaje opodatkowany zarówno w kraju jego uzyskania, jak i w Polsce, bez możliwości skutecznego odliczenia lub zwolnienia.

Kto płaci podwójny podatek, pracując za granicą? Do podwójnego opodatkowania może dochodzić również, gdy:

  • podatnik błędnie ustali swoją rezydencję podatkową i zostanie uznany za rezydenta w dwóch państwach jednocześnie,
  • dochód zagraniczny nie zostanie wykazany w Polsce mimo obowiązku,
  • zostanie zastosowana niewłaściwa metoda rozliczenia przewidziana w umowie (np. odliczenie zamiast wyłączenia z progresją),
  • w rozliczeniu pojawią się błędy formalne lub brakuje dokumentów potwierdzających zapłatę podatku za granicą,
  • podatnik nie uwzględnia obowiązujących umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Kto podlega podwójnemu opodatkowaniu?

Podwójnemu opodatkowaniu mogą podlegać przede wszystkim osoby i podmioty, które uzyskują dochody w więcej niż jednym państwie lub prowadzą działalność o charakterze transgranicznym. Najczęściej są to:

  • osoby pracujące za granicą, które jednocześnie pozostają polskimi rezydentami podatkowymi, 
  • pracownicy delegowani oraz sezonowi zatrudnieni w innych krajach, 
  • freelancerzy i osoby świadczące usługi zdalnie dla zagranicznych kontrahentów, 
  • przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w Polsce i za granicą, 
  • inwestorzy uzyskujący dochody z zagranicy (np. dywidendy, odsetki, najem nieruchomości), 
  • osoby posiadające tzw. centrum interesów życiowych w Polsce, ale osiągające dochody poza jej granicami.

Z kim Polska ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Polska ma podpisane umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z większością państw na świecie, w tym z wszystkimi państwami Unii Europejskiej oraz większością państw europejskich niebędących członkami UE, a także Stanami Zjednoczonymi, Kanadą, Australią, Chinami, Japonią i Koreą Południową oraz wieloma państwami Afryki, Azji, Bliskiego Wschodu i Ameryki Południowej.

Pomimo tego, że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania opierają się na wspólnych standardach, to mogą się różnić na przykład zastosowanymi rozwiązaniami podatkowymi czy zakresem opodatkowania określonych dochodów.

Co, jeśli nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Jeżeli Polska nie ma podpisanej odpowiedniej umowy z danym państwem, może dojść do sytuacji, w której podatnik zapłaci podwójny podatek. Aby ograniczyć skutki takiego obciążenia, stosuje się przepisy pozwalające na odliczenie podatku zapłaconego za granicą od podatku należnego w kraju rezydencji, w ramach tzw. metody proporcjonalnego odliczenia. Mechanizm ten jednak nie zawsze w pełni eliminuje podwójne opodatkowanie w Polsce.

Czy płacisz dwa podatki, jeśli pracujesz za granicą?

W większości przypadków osoby pracujące za granicą nie płacą podwójnego podatku od tego samego dochodu. Wynika to bezpośrednio z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jakie zawierają między sobą państwa, by ograniczyć ryzyko nakładania się obowiązków podatkowych w dwóch różnych jurysdykcjach. Znaczenie ma także rezydencja podatkowa.

Zazwyczaj podatek płaci się w kraju, w którym praca jest faktycznie wykonywana. Pomimo tego bardzo często istnieje obowiązek wykazania tych dochodów w rocznym zeznaniu podatkowym w Polsce. Dzięki odpowiednim metodom rozliczeń nie prowadzi to jednak do ponownej zapłaty podatku.

Czy pracując w Niemczech, trzeba rozliczać się z podatku w Polsce?

To, czy trzeba rozliczać podatki w Polsce w przypadku pracy w Niemczech, zależy przede wszystkim od rezydencji podatkowej. Jeśli dana osoba pozostaje polskim rezydentem podatkowym, co do zasady ma obowiązek rozliczenia swoich dochodów w kraju ojczystym, także, gdy pracuje za granicą. Nie oznacza to jednak, że płaci podwójny podatek.

Aby wyeliminować podwójne opodatkowanie, Polska i Niemcy podpisały umowę, która przewiduje zasadę, że wynagrodzenie za pracę jest opodatkowane w kraju, w którym ta praca jest wykonywana. Pomimo to podatnik musi wykazać dochody zagraniczne w Polsce w zeznaniu rocznym.

A co, jeśli osoba pracująca za granicą przeniosła swoją rezydencję podatkową do Niemiec? W takiej sytuacji, w zależności od okresu i okoliczności zmiany statusu, obowiązek rozliczania dochodów w Polsce może zostać ograniczony lub całkowicie wyłączony.

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania w Polsce? 

Na uniknięcie podwójnego opodatkowania w Polsce pozwalają przede wszystkim prawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej oraz zastosowanie przepisów wynikających z umów międzynarodowych. Znaczenie ma również właściwe przypisanie dochodu do kraju jego uzyskania oraz wybór odpowiedniej metody rozliczenia podatku.

Jakie metody rozliczeń się stosuje?

  • Metoda wyłączenia z progresją – dochód uzyskany za granicą jest w Polsce zwolniony z opodatkowania, ale wpływa na ustalenie stawki podatku od pozostałych dochodów osiąganych w kraju. Może na przykład podnieść stopę procentową podatku dla dochodów krajowych. Często metoda ta jest dla podatnika korzystniejsza, bo całkowicie eliminuje opodatkowanie zagranicznego dochodu w Polsce. 
  • Metoda proporcjonalnego odliczenia (kredytu podatkowego) – dochód zagraniczny podlega opodatkowaniu w Polsce, jednak podatnik ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą, do wysokości podatku przypadającego na ten dochód w naszym kraju. Metoda ta nie zawsze całkowicie eliminuje różnice podatkowe, ale pozwala ograniczyć ryzyko faktycznego podwójnego opodatkowania – w Polsce i za granicą.

Zastanawiasz się, jakie rozwiązanie zastosować, by uniknąć podwójnego opodatkowania w Polsce? Zdaj się na biuro rachunkowe Małe Podatki, które oferuje doradztwo podatkowe we Wrocławiu. Pomagamy w analizie rezydencji podatkowej, doborze właściwej metody rozliczenia oraz prawidłowym rozliczeniu dochodów z pracy i działalności za granicą, tak by uniknąć błędów i niepotrzebnych kosztów podatkowych.

Skontaktuj się z nami już dziś i sprawdź, jak bezpiecznie rozliczyć swoje dochody z zagranicy!

FAQ – wszystko, co warto wiedzieć o unikaniu podwójnego opodatkowania

Co uważa się za podwójne opodatkowanie?

O podwójnym opodatkowaniu mówi się, gdy dany dochód, majątek lub zysk zostaje opodatkowany więcej niż raz. Najczęściej dotyczy to sytuacji, w których ten sam dochód jest objęty obowiązkiem podatkowym w dwóch różnych państwach jednocześnie lub gdy w ramach jednego systemu podatkowego dochodzi do jego opodatkowania na różnych etapach.

Czy złe zastosowanie przepisów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania to oszustwo podatkowe?

Samo błędne zastosowanie przepisów o unikaniu podwójnego opodatkowania nie jest oszustwem podatkowym – o tym mówimy, gdy podatnik działa celowo i świadomie narusza przepisy, np. ukrywa dochody, fałszuje dokumenty albo z premedytacją unika opodatkowania. Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Czym jest oszustwo podatkowe?

Kiedy jest podwójne opodatkowanie?

Podwójne opodatkowanie pojawia się w sytuacji, gdy Polska nie ma podpisanej umowy z danym krajem lub gdy nie zostaną prawidłowo zastosowane mechanizmy przewidziane w przepisach krajowych i międzynarodowych.

Kto cierpi z powodu podwójnego opodatkowania?

Problem podwójnego opodatkowania dotyczy najczęściej osób i firm, które prowadzą działalność międzynarodową. Najbardziej narażone są podmioty z nieprawidłowo ustaloną rezydencją podatkową lub błędnie rozliczające dochody zagraniczne. 

Jak uniknąć płacenia podwójnego podatku?

Podwójnego opodatkowania w Polsce można uniknąć dzięki:

  • prawidłowemu ustaleniu rezydencji podatkowej, 
  • stosowaniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, 
  • wyborowi właściwej metody rozliczenia (wyłączenie z progresją lub proporcjonalne odliczenie), 
  • prawidłowemu wykazaniu zagranicznych dochodów w zeznaniu podatkowym, 
  • dokumentowaniu podatku zapłaconego za granicą. 

Czy zawsze trzeba płacić podatek w Polsce od dochodów z zagranicy?

Obowiązek rozliczenia dochodów zagranicznych w Polsce zależy przede wszystkim od rezydencji podatkowej oraz od tego, czy Polska ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z danym państwem. W wielu przypadkach dochód z pracy za granicą trzeba jedynie wykazać w polskim zeznaniu rocznym, bez konieczności ponownej zapłaty podatku.

Czy podwójne opodatkowanie może wystąpić mimo istnienia umowy międzynarodowej?

Tak, podwójne opodatkowanie może wystąpić nawet wtedy, gdy między państwami obowiązuje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Najczęściej wynika to z błędów w rozliczeniu, nieprawidłowego określenia rezydencji podatkowej albo zastosowania niewłaściwej metody rozliczenia przewidzianej w umowie. Istotne znaczenie ma więc nie tylko istnienie umowy, ale także jej prawidłowe zastosowanie w konkretnym przypadku.

Jakie dokumenty są potrzebne do uniknięcia podwójnego opodatkowania?

Aby uniknąć podwójnego opodatkowania, konieczne jest dysponowanie dokumentami potwierdzającymi uzyskanie dochodu oraz zapłatę podatku za granicą. Najczęściej są to zagraniczne zaświadczenia podatkowe, paski wynagrodzeń, deklaracje podatkowe lub certyfikaty rezydencji. Dokumenty te umożliwiają prawidłowe zastosowanie odpowiednich metod unikania podwójnego opodatkowania i odliczeń podatkowych przy rozliczeniu w Polsce.

Biuro Rachunkowe Małe Podatki
ul. Letnia 1
53-018 Wrocław (Krzyki)

 

Numer telefonu
Adres email
Zaufaj nam i skontaktuj się z nami już dziś.
© Małe Podatki

Design: Proformat