Chociaż PIT-39 może i nie należy do najczęściej używanych formularzy podatkowych, dla wielu osób sprzedających nieruchomość staje się obowiązkowym narzędziem do prawidłowego rozliczenia dochodu. Sprawdź, czym dokładnie jest PIT-39, do kiedy trzeba go złożyć i jak poprawnie wypełnić deklarację, aby uniknąć błędów i niepotrzebnych kar.
Do czego służy PIT-39?
Jeśli chodzi o PIT-39, druk ten jest przeznaczony do rozliczenia dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, takich jak sprzedaż mieszkania, domu, działki czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Jego zastosowanie jest obowiązkowe, gdy transakcja miała miejsce w ciągu 5 lat od nabycia nieruchomości (licząc od końca roku nabycia), zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Ze względu na charakter, jaki ma PIT-39, co to jest i czemu służy, formularz umożliwia zarówno obliczenie podatku według właściwej stawki, jak i skorzystanie ze zwolnień podatkowych, w tym ulgi mieszkaniowej, która – po spełnieniu określonych warunków – pozwala uniknąć opodatkowania całego lub części dochodu.
Więcej o samym podatku PIT przeczytasz tutaj: PIT – najważniejsze informacje.
Kto musi wypełnić PIT-39?
Druk PIT-39 muszą wypełnić osoby, które w danym roku podatkowym uzyskały przychód ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych przed upływem 5 lat od końca roku nabycia lub wybudowania tych aktywów. Co istotne, nawet jeśli sprzedaż przyniosła stratę finansową (np. nieruchomość została sprzedana za mniej niż koszty jej nabycia), podatnik również jest zobowiązany do przesłania PIT-39. Formularz należy złożyć osobno, niezależnie od tego, czy dana osoba rozlicza się w tym samym roku za pomocą innych formularzy (np. PIT-36, PIT-37).
Czy PIT-39 należy złożyć razem czy osobno?
W przypadku PIT-39 nie przewiduje się możliwości wspólnego składania jednej deklaracji przez małżonków. Każdy z nich musi złożyć oddzielny formularz, nawet jeśli nieruchomość sprzedali wspólnie. O czym należy pamiętać, gdy rozlicza się PIT-39? Jak wypełnić wspólnie z małżonkiem poszczególne pola, by całe rozliczenie było poprawne? Przede wszystkim konieczne jest:
- Ustalenie udziału w nieruchomości – jeśli nieruchomość była własnością wspólną, należy najpierw określić, jaki udział mieli w niej poszczególni współwłaściciele (np. po 50%). Każdy z nich wykazuje we własnym PIT-39 tylko swój udział.
- Podział kosztów uzyskania przychodu – podobnie jak przy przychodzie, koszty nabycia, notarialne czy remontowe dzieli się proporcjonalnie do udziału w nieruchomości. Jeśli więc małżonkowie posiadają po 50% udziałów i ponieśli koszty zakupu 200 000 zł, każdy wykazuje w PIT-39 koszty w wysokości 100 000 zł.
- Rozliczenie ulgi mieszkaniowej – to jedna z możliwości obniżenia podatku, jakie oferuje PIT-39. Ulga mieszkaniowa może zostać zastosowana, jeśli środki uzyskane ze sprzedaży zostaną w całości lub częściowo przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku, w którym nastąpiła sprzedaż. W przypadku korzystania z ulgi mieszkaniowej małżonkowie rozliczają się proporcjonalnie do swojego udziału w nieruchomości, dzięki czemu oboje mogą skorzystać z odliczenia i odpowiednio obniżyć swój podatek.
Czy PIT-39 oznacza zwolnienie z podatku?
W przypadku PIT-39 zwolnienie z podatku nie jest automatyczne. Formularz służy przede wszystkim do rozliczenia dochodu ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych oraz ewentualnego wykazania przysługującego zwolnienia, np. w ramach ulgi mieszkaniowej.
Co można odliczyć w PIT-39?
W przypadku rozliczania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, podatnik może skorzystać z różnych ulg, które obniżają podatek wykazywany w PIT-39. Co można odliczyć?
- Koszty uzyskania przychodu – są to wszystkie wydatki związane z nabyciem lub wytworzeniem nieruchomości, które można udokumentować, m.in.: cena zakupu mieszkania, domu lub udziału w nieruchomości, koszty notarialne i sądowe, prowizje pośredników nieruchomości czy wydatki na remont, modernizację lub adaptację nieruchomości, które zwiększyły jej wartość.
- Ulga mieszkaniowa – jeśli środki ze sprzedaży zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku sprzedaży, podatnik może całkowicie lub częściowo uniknąć podatku od dochodu. Do wydatków kwalifikujących się do ulgi zaliczamy m.in.:
- zakup nowego mieszkania lub domu,
- budowę domu jednorodzinnego,
- spłatę kredytu hipotecznego lub pożyczki przeznaczonej na cele mieszkaniowe,
- adaptację lub remont nieruchomości.
Ile mam czasu na złożenie PIT-39?
Wiedząc już, czego dotyczy PIT-39 i kto składa tego typu deklarację, warto znać również terminy, w których należy przesłać go do urzędu skarbowego. Te z kolei są podobne jak w przypadku formularzy PIT-36 czy PIT-37:
- Deklarację PIT-39 należy złożyć po zakończeniu roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż nieruchomości lub praw majątkowych.
- Ostateczny termin, do kiedy PIT-39 można wysłać, przypada na 30 kwietnia roku następującego po roku sprzedaż.
- Jeśli 30 kwietnia wypada na sobotę, niedzielę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.
Co grozi za niezłożenie PIT-39?
Niezłożenie PIT-39 w terminie to wykroczenie skarbowe i jako takie niesie ze sobą określone konsekwencje prawne i finansowe:
- Odsetki za zwłokę – jeśli podatnik nie zapłaci należnego podatku w terminie, urząd skarbowy naliczy odsetki od kwoty podatku od dnia, w którym upłynął termin złożenia deklaracji, aż do dnia jego uregulowania.
- Kary finansowe – brak złożenia PIT-39 online lub tradycyjnie, w urzędzie, może skutkować karą pieniężną, której wysokość zależy od okoliczności, m.in. od tego, czy podatnik dobrowolnie złoży deklarację po upływie terminu, czy też celowo unika rozliczenia.
- Czynny żal – podatnik, który spóźnił się ze złożeniem deklaracji, może złożyć tzw. czynny żal. Jeśli zostanie on przesłany przed wszczęciem kontroli lub postępowania podatkowego, kary finansowe mogą zostać złagodzone lub całkowicie uchylone.
- Wezwanie przez urząd – w przypadku braku deklaracji urząd skarbowy może wezwać podatnika do jej złożenia, a dalsze ignorowanie wezwania może skutkować dodatkowymi sankcjami administracyjnymi.
Jak wypełnić PIT-39?
Samodzielne uzupełnienie deklaracji nie jest trudne, zwłaszcza w przypadku korzystania z odpowiednich programów do rozliczeń PIT lub systemu e-Deklaracje, które prowadzą podatnika krok po kroku przez cały PIT-39. Wzór wypełnienia dostępny online także może stanowić wskazówkę, pokazując, w jakiej kolejności i gdzie wpisywać poszczególne dane.
Na co warto zwrócić uwagę, rozwiązując PIT-39? Jak wypełnić taką deklarację?
- Dane osobowe: pamiętaj, by imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz PESEL lub NIP wpisać poprawnie – nawet pojedyncze literówki mogą spowodować konieczność korekty deklaracji.
- Przychód ze sprzedaży nieruchomości: w deklaracji należy wskazać kwotę faktycznie uzyskaną ze sprzedaży mieszkania, domu, działki lub udziału w nieruchomości. Jeśli te były współwłasnością, przychód należy podzielić proporcjonalnie do udziałów każdego właściciela.
- Koszty uzyskania przychodu: w przypadku PIT-39 broszura mówi jasno, że od przychodu należy odjąć wszystkie udokumentowane wydatki związane z nabyciem lub modernizacją nieruchomości. Pamiętaj, by zachować wszystkie faktury i rachunki, które potwierdzają poniesione koszty.
- Obliczenie dochodu i podatku: w przypadku rozliczania PIT-39 dochód oblicza się jako różnicę między przychodem ze sprzedaży nieruchomości a kosztami jej nabycia i udokumentowanymi wydatkami na modernizację lub remont. Od tak obliczonego dochodu nalicza się podatek według stawki 19%, chyba że podatnik korzysta z ulgi mieszkaniowej
- Ulga mieszkaniowa: jeśli środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku sprzedaży, dochód może zostać zwolniony z podatku. W formularzu PIT-39 należy wskazać kwotę przychodu objętą zwolnieniem.
- Podpis i przesłanie: przed złożeniem PIT-39 upewnij się, że wszystkie dane są poprawne, a formularz kompletnie wypełniony i podpisany. Zeznanie podatkowe można złożyć osobiście w urzędzie skarbowym lub wysłać elektronicznie przez system e-Deklaracje, w którym dostępny jest PIT-39. Dla kogo ta opcja będzie najlepsza? Z możliwości rozliczenia online mogą skorzystać wszyscy podatnicy, którzy chcą przesłać PIT bezpiecznie, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Ile kosztuje rozliczenie PIT-39?
Jeśli podatnik rozlicza się samodzielnie, korzystając z darmowego programu do PIT lub systemu e-Deklaracje, rozliczenie nie wiąże się z żadnymi kosztami. W takim przypadku jedynym nakładem jest czas potrzebny na wypełnienie formularza i zebranie dokumentów, które umożliwiają rozliczenie PIT-39. Przykłady takich dokumentów to przede wszystkim: akt notarialny nabycia lub sprzedaży nieruchomości, faktury i rachunki za remonty lub modernizacje czy dokumenty potwierdzające wydatki na cele mieszkaniowe.
Niekiedy jednak, szczególnie w przypadku sprzedaży kilku nieruchomości, rozliczenia z udziałem małżonka lub korzystania z ulgi mieszkaniowej, samodzielne wypełnienie PIT-39 może być trudne i czasochłonne. W takich sytuacjach warto skorzystać z usług profesjonalnych doradców.
Biuro podatkowe we Wrocławiu Małe Podatki nie tylko podpowie, jak wypełnić PIT-39 po sprzedaży mieszkania, ale również zapewni kompleksowe wsparcie w całym procesie rozliczenia – od ustalenia przychodu i kosztów uzyskania dochodu, przez uwzględnienie ulgi mieszkaniowej, aż po złożenie deklaracji w urzędzie skarbowym lub online. Umów się już dziś na spotkanie z jednym z naszych specjalistów i rozlicz PIT-39 bez błędów oraz stresu!
