PIT – najważniejsze informacje

Początek nowego roku to zwykle czas rozliczeń z urzędem skarbowym. Pracownicy zastawiają się, jak rozliczyć PIT, który druk wypełnić i jak zapłacić podatek, gdy wyjdzie niedopłata. W niniejszym artykule znajdują się najważniejsze informacje dotyczące tego zagadnienia.

PIT – co to jest?

PIT to skrót od angielskiego zwrotu Personal Income Tax, pod którym kryje się po prostu podatek dochodowy od osób fizycznych. PIT jest podatkiem bezpośrednim, odprowadzanym do właściwego organu – w tym przypadku do urzędu skarbowego. Podatkiem tym są objęte dochody osób fizycznych.

Nazwa „PIT” odnosi się także do dokumentów składanych do urzędu skarbowego, które stanowią oficjalną informację na temat dochodów podatnika i wysokość podatku, który powinien uiścić w ciągu roku.

Osoby zatrudnione w ramach umowy o pracę, umowy zlecenie lub umowy o dzieło najczęściej wypełniają druk PIT-37. Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą zastanawiają się czasem, dlaczego PIT-36, a nie 37 – wynika to z innego źródła otrzymywania przychodów. Formularz PIT-36 przeznaczony jest dla tych podatników, którzy samodzielnie rozliczają dochody, czyli nie mają płatnika pobierającego zaliczki na podatek. Dotyczy to m.in. przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych, osób prowadzących najem prywatny lub uzyskujących przychody z zagranicy.

Prócz tego można spotkać się także z formularzami PIT-36L (dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym), PIT-28 (dla osób stosujących ryczałt od przychodów ewidencjonowanych), PIT-38 (dla podatników, którzy uzyskali dochody z kapitałów pieniężnych), PIT-39 (dla osób sprzedających nieruchomość lub prawa majątkowe), czy PIT-16A (dla korzystających z karty podatkowej). Wszystkie można rozliczyć za pomocą rządowego systemu PIT, gov.pl.

PIT: czy trzeba rozliczyć?

Na początku roku pracodawca przekazuje pracownikom druk PIT. Czy trzeba rozliczyć go jeszcze samodzielnie? Odpowiedź brzmi: tak. Rozliczenie PIT jest obowiązkiem podatnika. Rozliczenie PIT to wypełnienie, a następnie złożenie do właściwego urzędu skarbowego odpowiedniej deklaracji PIT. W dokumencie należy wykazać (na podstawie danych dostarczonych przez pracodawcę) przychody, koszty, dochody, opłacone składki ZUS, ulgi i zwolnienia podatkowe. Następnie należy wyliczyć kwotę podatku, a następnie porównać ją z potrąconymi przez pracodawcę zaliczkami. W przypadku nadpłaty możemy spodziewać się zwrotu. Z kolei, jeśli urząd skarbowy otrzymał za niską kwotę w ciągu roku, trzeba wykonać przelew na odpowiedni numer konta.

Kwota do zapłaty będzie widoczna w formularzu PIT. Jak zapłacić podatek? Należy sprawdzić numer konta właściwego urzędu skarbowego na jego stronie internetowej i po prostu wykonać przelew. W przypadku rozliczania PIT przez internet można skorzystać z linka do szybkiej płatności, który pojawi się już po rozliczeniu PIT. Czemu dopłata? Może to wynikać z różnic przy zaokrąglaniu kwot w czasie comiesięcznego obliczania podatku. Różnice mogą powstać też, gdy w trakcie roku zmienia się pracę.

Na szczęście rozliczanie PIT jest już dużo prostsze niż kiedyś. Dawniej, należało ręcznie wypełnić formularze, podpisać je i zanieść osobiście do urzędu skarbowego lub wysłać pocztą, co wiązało się ze staniem w długich kolejkach. Dzisiaj Ministerstwo Finansów umożliwia rozliczenie PIT przez internet za pośrednictwem systemu „Twój e-PIT”, który w zasadzie sam rozlicza za nas podatek. Zawsze można też korzystać z programów internetowych oferowanych przez różne firmy.

Ile wynosi podatek dochodowy PIT?

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) w Polsce może się różnić w zależności od wysokości osiąganych dochodów oraz ich źródła. Obecnie w naszym kraju obowiązują dwie główne stawki podatkowe według skali podatkowej: 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie oraz 32% dla dochodów przekraczających ten próg. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł, co oznacza, że dochody do tej kwoty nie są opodatkowane. Dla dochodów powyżej 120 000 zł stawka 32% dotyczy tylko nadwyżki ponad tę kwotę. Ponadto istnieje tzw. danina solidarnościowa w wysokości 4%, która dotyczy dochodów ponad 1 000 000 zł.

Oprócz klasycznej skali podatkowej podatnicy mają możliwość wyboru również innych form opodatkowania, które mogą bardziej odpowiadać specyfice ich działalności i poziomowi dochodów:

• Podatek liniowy 19% – to stała stawka podatku niezależna od wysokości dochodu. Ten sposób rozliczenia jest często wybierany przez przedsiębiorców z wyższymi dochodami, ponieważ eliminuje progresję podatkową. Wadą jest jednak brak możliwości korzystania z większości ulg podatkowych i wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – uproszczona forma opodatkowania, w której podatek płaci się od przychodu, a nie od dochodu. Stawki ryczałtu są różne i zależą od rodzaju działalności (np. 3%, 8.5%, 15%, 20%).
• Karta podatkowa – forma ryczałtowego opodatkowania dla wybranych kategorii działalności, w której podatek dochodowy od osób fizycznych jest ustalany kwotowo i niezależny od wielkości dochodu.

Kto nie musi rozliczać PIT?

Jeśli chodzi o PIT, rozliczenie nie zawsze jest obligatoryjne. Podatnik może nie mieć obowiązku osobnego składania deklaracji rocznej, jeśli:

• dochody nie przekraczają kwoty wolnej od podatku,
• korzysta z ulgi dla młodych do 26 roku życia, przy spełnieniu warunków.
• nie osiągnął dochodów lub uzyskał dochody z opłat, które nie podlegają obowiązkowi rozliczenia, np. niektóre świadczenia pieniężne czy dochody wolne od opodatkowania.
• uzyskał wyłącznie dochody zwolnione z opodatkowania, np. niektóre świadczenia socjalne czy odsetki od wolnych od podatku kont oszczędnościowych i terminowych.

Kiedy trzeba się rozliczyć z PIT?

Na to, jak i gdzie złożyć PIT, do kiedy rozliczyć podatek czy jaki druk wybrać, wskazują przepisy. Co do terminu znaczenie mają dwie daty:

• PIT – do kiedy: deklaracje PIT za dany rok podatkowy należy złożyć do 30 kwietnia roku następnego. Ten termin dotyczy większości rodzajów formularzy, jednak są pewne wyjątki – np. PIT-16 lub PIT-16A składa się do 28 lutego. Jeśli termin składania PIT wypada na dzień wolny od pracy, to przesuwa się go na najbliższy dzień roboczy.
• PIT – od kiedy: deklaracje można zacząć składać od 15 lutego roku następującego po roku podatkowym. Sam PIT do rozliczenia (PIT-11) od pracodawcy pracownik może otrzymać jednak później – termin przekazania dokumentu przypada na ostatni dzień tego miesiąca.

Czy urząd skarbowy automatycznie rozliczy PIT?

Zgodnie z ustawą o PIT deklaracje podatników, którzy nie rozliczą się samodzielnie do 30 kwietnia, w tym dniu zostaną automatycznie zaakceptowane i złożone w ich imieniu za pośrednictwem systemu „Twój e-PIT”. Przez to też praktycznie nie ma możliwości, by przesłać PIT po terminie.

Warto jednak pamiętać, że chociaż PIT urząd skarbowy może rozliczyć samodzielnie, to nie zawsze się to opłaca. System wypełnia deklarację na podstawie danych przekazanych od płatnika/płatnika i instytucji, a co za tym idzie, może nie dysponować wszystkimi informacjami niezbędnymi do prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jak rozliczyć PIT samemu?

Z uzupełnianiem i złożeniem deklaracji podatkowej nie zawsze trzeba czekać na urząd skarbowy – PIT można łatwo wypełnić samodzielnie. Ja to wygląda krok po kroku?

1. Zebranie dokumentów – liczba i rodzaj dokumentów zawsze zależy od indywidualnej sytuacji podatnika. Jeśli pracujesz na zlecenie lub umowę o pracę, otrzymasz od swojego pracodawcy formularz PIT-11. Osoby pobierające emeryturę lub rentę dostają z kolei dokument PIT-40A/11A z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast przedsiębiorcy powinni przygotować ewidencje przychodów i kosztów, a także dowody zapłaty składek ZUS, faktury, rachunki i potwierdzenia poniesionych wydatków. Warto również zgromadzić dokumenty potwierdzające prawo do ulg podatkowych.
2. Wybór właściwego formularza PIT – należy go wybrać w zależności od źródeł dochodu, a w przypadku przedsiębiorców, także przyjętej formy opodatkowania.
3. Wypełnienie formularza – rozliczając PIT on-line, masz maksymalnie uproszczone zadanie, bo wystarczy, że będziesz podążać za wskazówkami systemu.
4. Złożenie deklaracji – złożenie deklaracji może nastąpić elektronicznie (E-pit gov, za pośrednictwem usługi Twój e-PIT lub e-Deklaracje) albo w formie papierowej (wydruk i złożenie w urzędzie lub przesłanie pocztą). Jeśli chodzi o system rządowy pit gov, logowanie może wymagać informacji z rozliczenia za rok wcześniejszy, dlatego też warto przygotować sobie wcześniej odpowiednie dokumenty.
5. Zapłata ewentualnej dopłaty – jeżeli z rozliczenia wynika nadpłata, urząd skarbowy dokona zwrotu środków. Z kolei w przypadku niedopłaty, należy ją zapłacić do dnia złożenia deklaracji, czyli najczęściej 30 kwietnia.

Warto również wiedzieć, że jeśli po złożeniu deklaracji odkryjesz błąd, możesz – a nawet powinieneś – złożyć korektę zeznania. Masz na to 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin rozliczenia. Po tym czasie dochodzi do przedawnienia.

Na naszej stronie będzie można znaleźć artykuły, które okażą się pomocne przy rozliczaniu PIT. Znajdą się tutaj informacje, dlaczego PIT-36, a nie 37 przy działalności gospodarczej oraz wskazówki do wypełniania formularzy PIT. Czy trzeba rozliczyć PIT, jak zapłacić podatek – cała procedura nie jest taka trudna, jak może się początkowo wydawać.

Biuro Rachunkowe Małe Podatki
ul. Letnia 1
53-018 Wrocław (Krzyki)